«فقط حرفهای مهم» نه بدین معناست که ما مهمّیم و حرفهای مهم می زنیم! نه...فقط یعنی اینجا جایی است برای جدی بودن، جایی برای حرفهای روزمره نزدن...

PostHeaderIcon نگاهی به سریال پنج کیلومتر تا بهشت+مطالبی پیرامون عالم برزخ

بسم الله الرحمن الرحیم

پنج کیلومتر تا بهشت

پاسخ به  سؤالات زیر را در این نوشتار بیابید:

- در این سریال می بینیم که «امیرحسین» شمایلی شبیه به جسمش دارد؛ آیا واقعاً اینگونه است؟ یعنی آیا در برزخ ارواح دارای شکلی مثل جسم دنیائیشان هستند؟ 

- آیا همانگونه که روح «امیرحسین» با روح آن زن جوان صحبت می کند، ارواح در برزخ می توانند با هم سخن بگویند؟

- آیا مردگان ما را می بینند و هنگامی که بر سر قبرشان و یا در حالات دیگر با آنها سخن می گوئیم صدای ما را می شنوند؟

- آیا خیرات و صدقاتی که برای اموات انجام می شود برای آنها تأثیر مثبتی دارد؟

- طول مدت عالم برزخ چقدر است و آیا کسی که نزدیکهای قیامت بمیرد برزخش کوتاهتر از کسی است که قرنها قبل از او مرده؟

****************************

 سریالی که این شبها از شبکه ی سوم سیما پخش می شود بهانه ای شده تا قدری بیشتر در مورد مرگ و جهان غیب بیندیشیم. در این نوشتار می توانید نکاتی در مورد مرگ، جهان برزخ و همچنین نکاتی پیرامون بعضی از مسائلی که در این سریال مطرح شده را مشاهده فرمائید.

در قسمت اول این نوشتار به سه نکته از مباحث مطرح شده در این سریال اشاره ای می نماییم. البته لازم است عرض کنم که مطالبی که در این مقاله مشاهده می فرمائید در مورد عالم برزخ است، یعنی عالم پس از مرگ و قبل از قیامت؛ در حالی که فضای سریال در این عالم نیست چرا که شخصیت های اصلی هنوز نمرده اند که وارد عالم برزخ شوند. لیکن از آنجا که شباهت های زیادی میان عالم برزخ و تصویری که از حالت کما و بیهوشی در این سریال ارائه شده وجود دارد، سخن گفتن از عالم برزخ زیاد دور از آبادی نیست:

1) از جمله نکات جالبی که در این سریال به چشم می خورد این است که روح «امیرحسین» شمایلی شبیه به جسمش دارد؛ آیا واقعاً اینگونه است؟ یعنی آیا در برزخ ارواح دارای شکلی مثل جسم دنیائیشان هستند؟ و سؤال دیگر اینکه آیا همانگونه که روح «امیرحسین» با روح آن زن جوان صحبت می کند، ارواح در برزخ می توانند با هم سخن بگویند؟

آیت الله جوادی آملی در این مورد دو روایت را نقل می فرمایند.اول اینکه امام صادق علیه السلام فرموده اند : «خداوند هرگاه روح مؤمني را قبض كند، روح او را در قالبي همگون قالب دنيوي او قرار مي‏دهد و هر گاه كسي بر آنان وارد گشت، او را به همان صورتي كه در دنيا داشته است مي‏شناسند»[1] و روایت دوم از حضرت علی علیه السلام نقل شده که می فرمایند : «ارواح، در عالم برزخ گروه گروه در شكل جسدهاي خويش گرد هم آمده به گفتگو مي‏پردازند»[2]

2) در این سریال وقتی کسی روحش به علت حادثه ای از بدنش جدا می شود، متوجه نمی شود و تصور می کند همچنان زنده است، تا اینکه مدتی می گذرد و متوجه اتفاقی که برایش افتاده می شود. مثلاً خود «امیرحسین» که تا مدتی اصلاً نفهمید روحش از بدنش جدا شده یا مثلاً آن استادی که از پله ها زمین خورده بود و متوجه نبود دارد می میرد. اکنون آیا پس از مرگ ممکن است انسان تا مدتی متوجه مردنش نشود و همچنان فکر کند زنده است؟

آیت الله جوادی آملی در پاسخ به این پرسش می فرمایند : «دنياگرايان پس از مرگ، همانند حال خواب، يك سلسله خاطرات به همراه دارند و از انتقال به جهان ديگر آگاه نيستند، ولي پس از شنيدن تلقين ميّت و مشاهده امور ويژه درمي‏يابند كه به برزخ منتقل شده اند.»[3]

3) موضوع دیگری که در این سریال مطرح شد این بود که گفته شد روح «امیرحسین» می تواند به خواب شخصی دیگر برود و از این طریق با او سخن بگوید. در سریال این امر اینگونه توجیه شد که روح انسانها هنگام خواب از بدنشان جدا می شود و بدین طریق زمینه ی ارتباط با آنها ممکن می شود.

در این مورد، جدای از اینکه چنین ارتباطی میسر هست یا نه و اگر هست شرایطش چیست، اصل این مسئله که روح انسانها هنگام خواب از بدن آن ها جدا می شود امری کاملاً درست است و در قرآن کریم به صراحت از آن سخن به میان آمده : «خدا روح مردم را هنگام مرگشان به تمامی باز می‏ستاند و [نیز] روحی را که در [موقع] خوابش نمرده است [قبض می‏کند] پس آن [روحی] را که مرگ را بر او واجب کرده نگاه می‏دارد و آن دیگر را تا هنگامی معین بازپس می‏فرستد قطعا در این برای مردمی که می‏اندیشند نشانه‏هایی است» (سوره ی زمر/آیه 42)

این مسئله به قدری جدیست که سفارش شده هرگاه انسان از خواب بیدار می شود این دعا را (همچنانکه پیامبر صلی الله علیه وآله نیز می خواندند) بخواند : الحمدلله الذی احیانی بعد ما اماتنی و الیه النشور[4] یعنی «ستایش خدای راست که مرا پس از آنکه میرانده بود زنده کرد و همه به سوی او خواهند رفت»

در بخش دوم از این نوشتار در قالب چند سؤال نکاتی را پیرامون عالم برزخ از زبان بزرگان خدمتتان نقل می کنم :

سؤال اول : آیا در برزخ هم عذاب و پاداش هست یا ثواب و عقاب فقط در عالم آخرت وجود دارد؟

طبق فرموده ی قرآن کریم، در برزخ هم عذاب هست و هم پاداش. از جمله آیاتی که دلالت بر وجود پاداش در برزخ می نماید، آیات 169 و 170 سوره ی آل عمران است که می فرماید : «گمان مبر آنان كه در راه خدا كشته شده‏اند مرده‏اند، بلكه نزد پروردگار خويش زنده‏اند و روزى داده مى‏شوند. آنها بخاطر نعمتهای فراوانی که خداوند از فضل خود به ایشان بخشیده است، خوشحالند؛ و بخاطر کسانی که هنوز به آنها ملحق نشده‌اند [= مجاهدان و شهیدان آینده ]، خوشوقتند؛ [زیرا مقامات برجسته آنها را در آن جهان می‌بینند؛ و می‌دانند] که نه ترسی بر آنهاست، و نه غمی خواهند داشت.» این آیه ی شریفه که مسلماً در مورد برزخ است (به این خاطر که هنگام آخرت و قیامت کسی در دنیا نیست که بخواهد بعداً به شهدا ملحق شود) به روشنی بیان می دارد که شهدا در عالم برزخ نزد خداوند از بالاترین نعمتها متنعمند. از آن سو در آیات 45 و 46 سوره ی مبارکه ی مؤمن خداوند می فرماید : «...فرعونیان را عذاب سخت فرو گرفت. [هم اکنون] صبح و شام بر آتش عرضه می‏شوند و روزی که رستاخیز بر پا شود [فریاد می‏رسد که] فرعونیان را در سخت‏ترین عذاب وارد کنید»

پس طبق این آیات در عالم برزخ هم، ثواب و عقاب وجود دارد هرچند جزای کامل اعمال در آخرت داده می شود و عالم برزخ محل اصلی برای دیدن نتیجه ی اعمال نیست. آیت الله جوادی آملی در این باره می فرمایند : «در برزخ تنها خطوط و مسائل كلي و اصلي و اوّلي اسلام و سؤالاتي در باره مبدأ، معاد، وحي و رسالت، امامت، قبله و مانند آن مطرح است؛ امّا در قيامت نه تنها آن اصول كلي مطرح است، بلكه ذرات ريز اعمال و جزئيات هر عملي به انسان ارائه مي‌شود»[5]

 سؤال دوم : آیا خیرات و صدقاتی که برای اموات انجام می شود برای آنها تأثیر مثبتی دارد؟

پاسخ این پرسش را از بیانات استاد مطهری (ره) می جوییم : «كارهاى خير بازماندگان مردگان كه به نيت اينكه ثواب و اجرش از آنها باشد صورت مى‏گيرد، براى آنها موجب خير و رفاه و سعادت مى‏شود. مطلق صدقات، اعم از صدقات جاريه (يعنى تأسيس مؤسسات خيريه كه سودش براى خلق خدا جريان دارد و باقى مى‏ماند) و يا صدقات غير جاريه كه يك عمل زودگذر است، اگر به اين قصد صورت گيرد كه اجر و پاداشش براى پدر و يا مادر و يا دوست و يا معلم و يا هر كس ديگر كه از دنيا رفته، بوده باشد، مانند هديه‏اى براى رفتگان محسوب مى‏شود و موجب سرور و شادمانى آنها مى‏گردد و همچنين است دعا و طلب مغفرت و حج و طواف و زيارت به نيابت از آنها.ممكن است فرزندانى در زمان حيات پدر و مادر خداى ناخواسته آنها را ناراضى كرده باشند ولى بعد از درگذشت آنها طورى عمل كنند كه رضايت آنها را به دست آورند، همچنان كه عكس آن نيز ممكن است.»[6]

سؤال سوم : آیا مردگان ما را می بینند و هنگامی که بر سر قبرشان و یا در حالات دیگر با آنها سخن می گوئیم صدای ما را می شنوند؟

مفسر بزرگ قرآن کریم، آیت الله جوادی آملی می فرمایند : «مردگان توان شنيدن و فهميدن را دارند، گرچه گوش و مغز مادّي آنان از كار افتاده باشد. از اين رو آنان را تلقين مي‏كنند. در جنگ بدر، پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) برسر چاهي كه مشركان كشته در آن ريخته شده بود قرار گرفت و چنين فرمود: خداوند به آنچه به من وعده داده بود وفا كرد و من آن را يافتم، آيا شما وعيدهاي الهي را يافتيد؟ عمر گفت: يا رسول اللّه با مردگان سخن مي‏گويي؟! فرمود: «مه يابن الخطاب. فو اللّه ما أنت بأسمع منهم»؛ اي پسر خطاب ساكت شو كه تو از آنان شنواتر نيستي.»

اميرالمؤمنين (عليه‏السلام) پس از فرو نشستن گرد و غبار پيكار جمل فرمان داد «كعب بن سوره» قاضي بصره (در زمان حكومت عمر و عثمان) را در ميان كشتگان يافته او را نشاندند... [آنگاه حضرت از وی سؤالی پرسید] سپس همين كار را با «طلحه» تكرار كرد. مردي از ياران گفت: اين دو كشته چيزي نمي‏شنوند. فرمود: «يا رجل فو اللّه لقد سمعا كلامى كما سمع أهل القليب كلام رسول اللّه (صلي الله عليه و آله و سلم)» ؛ به خدا سوگند اين دو نفر سخنم را شنيدند، آن گونه كه اهل چاه حفر شده در بدر كلام رسول اللّه را شنيدند.»[7]

شهید مطهری نیز در این باره می فرمایند : «با مرگ ميان جسم و جان جدايى واقع مى‏شود، [اما] روح، علاقه ی خود را با بدن كه سالها با او متحد بوده و زيست كرده بكلى قطع نمى‏كند. [ولذا می شود بر سر قبر مردگان با آنها سخن گفت]»[8]

سؤال چهارم : آیا ارواح مردگان قدرت تأثیرگذاری در عالم دنیا را دارند و یا مطلقاً دستشان از این عالم کوتاه شده است؟

این مطلب از مطالب قطعی اسلامی است که با مرگ پرونده ی اعمال اختیاری بسته می شود. البته اثر صدقات جاریه (مثل وقف) و یا خیراتی که دیگران برای مرده انجام می دهند به او می رسد لیکن اینکه او پس از مرگ هم بتواند همچون دنیا اعمالی را انجام دهد تا بواسطه ی آنها مستحق ثواب یا عقاب شود امری مردود است. اما آیا ارواح مردگان می توانند به عالم ما بیایند، ما را ببینند و احیاناً کاری انجام دهند، مثلاً چیزی را جابجا کنند؟ از این بیان استاد مطهری (ره) مشخص است که چنین امری ممکن می باشد : "وقتى حضرت زهرا عليها السلام مى‏خواستند به دنيا بيايند و زنهاى اهل مكه از كمك كردن به حضرت خديجه عليها السلام امتناع كردند، چهار زن آمدند براى اينكه به او كمك بدهند. پرسيد: شما كى هستيد؟ يكى گفت: من حوّا هستم، ديگرى گفت: من آسيه هستم، ديگرى گفت: من مريم هستم و ... اين همان تجلى كردن و ظاهر شدن روحهاست با بدنهاى مثالى در اين دنياى مادى. و اگر حرف علماى ارواح- كه امروز ادعا مى‏كنند- راست باشد، اين يك تأييد علمى است بر آن چيزى كه اولياى دين يا اولياى عرفان و مكاشفه گفته‏اند... .

افرادى مثل مرحوم شاه‏آبادى (كه در تهران بود و مرد باذوقى بود) و بعضى افراد ديگر معتقدند در بسيارى از مواردى كه در قرآن نام «ملائكه» آمده، مقصود همان ارواح‏اند نه ملائكه‏اى كه از سنخ انسان نبوده‏اند. مثلا قرآن تصريح مى‏كند كه در جنگ بدر يا جنگهاى ديگر گروهى از ملائكه به نصرت مؤمنين آمدند. اين عده- كه به نظر من حرفشان درست است - مى‏گويند آن هزار ملائكه‏اى كه قرآن مى‏گويد در جنگ بدر آمدند كه شما را يارى كنند (كه يارى‏شان هم به تعبير قرآن فقط براى تقويت قلب بود نه يارى عملى) اينها انسانهايى بودند كه آنها را رجعت (به همين معنايى كه گفتيم) داده بودند، يعنى انسانهايى بودند كه از عالمى ديگر در اين دنيا ظاهر شده بودند."[9]

 سؤال پنجم : طول مدت عالم برزخ چقدر است و آیا کسی که نزدیکهای قیامت بمیرد برزخش کوتاهتر از کسی است که قرنها قبل از او مرده؟

این بار پای صحبت امام خمینی (ره) می نشینیم : «برزخ هر كسى با برزخ سايرين متفاوت است و توقف در عالم برزخ نيز، به اندازه انس اشخاص به عالم دنیا متفاوت است . هرگاه در اثر انس گرفتن با عالم غیب، انس با عالم دنیا تمام شد و توجه فرد به دنیا قطع شد، وارد عالم آخرت می گردد. در واقع تمام شدن انس، همان قيامت كبرى است. البته باید گفت این متفاوت بودن طول برزخ با این مطلب منافات ندارد كه همه در قيامت همزمان مجتمع باشند؛ چون در عالم آخرت مكان و زمان نيست، همه مجتمعند و اهل جهنم اهل بهشت را مى‏بينند و بالعكس؛ چون بهشت و جهنم فوق مكان و زمان هستند.»[10] طبق این فرمایش امام (ره) زود مردن و یا دیر مردن تأثیری در کوتاهی و بلندی مدت عالم برزخ ندارد بلکه طول عالم برزخ تابع میزان انس انسان به عالم دنیاست.

سریالی که این شبها پخش می شود (گذشته از نقص هایی که احیاناً دارد) بهانه ی خوبی است برای اینکه به «مردنمان» فکر کنیم. فکر کردن به مرگ اثرات بسیار سازنده ای در اصلاح اعمال و اخلاق و گرایشات انسان دارد. حضرت علی علیه السلام در نامه ی 31 نهج البلاغه می فرمایند : اکثر من ذکر الموت و ذکر ما تهجم علیه و تفضی بعد الموت الیه. یعنی «زیاد به یاد مرگ باش و به یاد اتفاقاتی که پس از مرگ ناگهان با آنها مواجه می شوی». نباید از فکر کردن به مرگ بگریزیم تا مثلاً آرامشمان حفظ شود. مرگ اتفاقی است که حتماً می افتد و مرحله ای از حیات انسانی است که باید ناگزیر از آن عبور کرده و به زندگی ابدیمان وارد شویم.

البته شاید هیچ کس در دنیا نیست که نداند روزی می میرد. شمر و یزید هم می دانستند می میرند ولی این علم به دردشان نخورد چرا که از یاد آن فرار می کردند. مهم این است که انسان مسئله ی مرگ را به عنوان یکی از مهمترین مسائل «وارد برنامه ی زندگیش کند» و فعالیتها و جهت گیری هایش را تا حد امکان با لحاظ این مهم پردازش نماید. پس نه تنها نباید از یاد مرگ گریخت بلکه به فرموده ی حضرت، باید آن را زیاد یاد کنیم تا اینگونه افق نگاهمان در دنیا محدود نشود و اصالت در فکر و ذهنمان با آخرت باشد.


 [1] معاد در قرآن جلد 4 -  صفحه 223

[2] معاد در قرآن جلد 4 -  صفحه 226

[3] معاد در قرآن جلد 4 -  صفحه 231

[4]  کافی ج2 ص 539

[5] تسنيم ، ج8 ص357 و ص358

[6] مجموعه‏آثاراستادشهيدمطهرى ج‏2  ص 525

[7] معاد در قرآن جلد 4 -  صفحه 229 و ص230

[8] - مجموعه‏آثاراستادشهيدمطهرى    ج‏2   ص 524 

[9] مجموعه‏آثاراستادشهيدمطهرى    ج‏4  ص  563   

[10]  تقريرات فلسفه امام خمینی (ره) ج‏3 ص 600 و 601 با تصرف و تلخیص

نظرات (4)Add Comment
0
...
نوشته شده توسط فاخته , 2011-08-16 21:43:58
بسيار مطلب به جايي است وفقكم الله
0
به نام خدا
نوشته شده توسط سیدمحمد موسوی , 2011-08-17 16:40:47
سلام. خداوند به شما خیر بده.
گذشته از نقدهای تکنیکی و تاکتیکی سریال در روش ساخت و نواقص فراوانی که در محتوا یافت می شود. این سریال حتی در این که مخاطب خود را به تامل فرو برد نیز موفق نبوده است. یعنی مخاطب بیشتر به جنبه های دیگر فیلم توجه دارد تا تدبر در مورد مرگ.
به قدری از ساخت این گونه سریال ها در ماه مبارک آزرده شدم که مثل سال گذشته دستم به قلم نرفت.
یعنی این قدر ما محتوا نداریم که مجبوریم به این محتوای سخیف چنگ بزنیم؟ یا کارگردان حرفه ای تر نداریم؟
خدا توفیقت بده.
---------------------
نویسنده : سلام.حق با شماست. واقعاً فاصله ی این کار تا یک کار معنوی عمیق و به درد بخور زمین تا آسمان است. اما از آنجا که گویند لنگه کفشی در بیابان نعمت است و از آنجا که در این دنیایی که ماهواره و فیس بوک و موبایل و سیاست و آلودگی هوا و هر چیز دیگری بهانه ای شده برای فرار از خود و فرار از یاد مرگ، گفتم شاید این لنگه کفش بهانه ی هرچند کوچکی باشد برای اندیشیدن به زندگی ابدی پس از موت و برای سخن گفتن از آن. یا علی
0
...
نوشته شده توسط فاخته , 2011-08-24 12:32:02
سلام البته اگر سخن مرحوم مطهري وحضرت اقاي شاه ابادي را بازخواني كنيم ميبينيم اين ارواح نبوده اند كه به دنيا امده اند بلكه انسانها بوده اند كه برزخي شده اند و اساسابازگشت با بدن مثالي به دنياي مادي ممكن نيست لذا هر كه هر چه ديده وحالي كه برايش حاصل شدهمه در مرحله برزخ ان افراد بوده و به اينخاطر هركسي هم ان اتفاقات را نمي ديده است
-------------------
نویسنده : راستش من در این زمینه اطلاع خاصی ندارم و فقط نقل قول کردم اما انصاف بدهید که ظاهر این کلمات منقول این است که ارواح به این عالم آمده اند. شهید مطهری که تصریح کرده اند به اینکه «این همان تجلى كردن و ظاهر شدن روحهاست با بدنهاى مثالى در اين دنياى مادى». بنابراین لطفا برای مدعایتان منبعی معرفی فرمائید تا بنده هم مراجعه کرده و استفاده کنم.
----------------------
فاخته : تجلي كردن بابازگشت به دنيا متفاوت است مراجعه كنيد به سرح العيون في شرح العيون اقاي حسن زاده سلمه الله بحث تمثل
--------------------
نویسنده : انشاءالله مراجعه می کنم و نتیجه را اینجا می نویسم. با تشکر از راهنمایی شما
0
...
نوشته شده توسط کم سواد , 2012-03-14 02:04:27
اصلا فکر نمیکنم این مطالب به درد بخور باشه حالا گذشته از آیات و روایات که بنده اعتقاد کامل دارم بشون شما که زحمت میکشین مطلب جمع میکنین سعی کنید مطالب بهتر و کاملتر بنویسید که از حقایق مطلع شیم

----------------
نویسنده: با تشکر از نظر شما، باید عرض کنم که فایده هایی دارد. یکی از آنها این است که صحبت در مورد عالم غیب (بطور کلی) می تواند قدری باعث توجه انسان به معاد شود. می تواند قدری ما را از توجه صرف به دنیا خارج کند. اینها بهانه هایی هستند برای ذکر مرگ، برای باور بیشتر به زندگی ابدی. برای ملموس تر شدن و باوربپذیرتر شدن حیات پس از مرگ.

نوشتن نظر
كوچكتر | بزرگتر

busy
 

PostHeaderIcon دسته بندی موضوعی


دینیدینی

- حسین میا به ژاپن، «مردم» وفا ندارند

- مظلومیت حقیقت ، عجیب نیست

- مولا، شما روی سر ما جا دارید (به مناسبت عید سعید غدیر)

- لذت زندگی دینی

- غیبت

دینی 2

- نگاهی به سریال پنج کیلومتر تا بهشت+مطالبی پیرامون عالم برزخ

- بعضی ها خیلی بدند، باور کنیم

- حسین آبروی دنیا را برد

- مظلومیت امام حسین علیه السلام

- خدا همانگونه هست که هست

- راهی که صد در صد ما را به نهایت کمال ممکن می رساند

- محاسبه ی منصفانه


سیاسیسیاسی

- آیا اسرائیلی ها ابتدا زمینهای فلسطین را از مسلمانان خریداری کردند و سپس به این کشور آمدند؟

- قسمتهایی از کتاب زیبا و خواندنی «داستان سیستان» - بخش اول : سه حکایت از «اشک»

- حکایتی جالب پیرامون اهمیت احترام به قانون و لزوم تبعیت از ولی فقیه

- اتفاقی عجیب در بحرین

- در مورد رهبر عزیز و بزرگ انقلاب : ولایت فقیه از دیدگاه ایشان+بررسی یک اشکال به رهبر انقلاب

- چرا رهبرم را دوست دارم؟ (بخش دوم)

- چرا رهبرم را دوست دارم؟


نقد تمدن غربنقد تمدن غرب

- فرق من بد با شمای ژاپنی خوب

- فرار از خود به سوی ماهواره

- «برای هر کس که شوق تحصیل در خارج را دارد»+ «ارزش علم، بی قید و شرط نیست»

- بارداری با اسپرم اهدایی

- درسی از حوادث ژاپن


فرهنگ

فرهنگ

- انگیزه هایی برای بدحجابی

- نمی توان بدحجاب نبود - بخش سوم : محوریت زن در فرهنگ غربی و ارتباط آن با بدحجابی

- نمی توان بدحجاب نبود - بخش دوم : ارتباط کنکور با بدحجابی

- نمی توان بدحجاب نبود - بخش اول

- بیانات زیبا و آموزنده ی رهبر عزیزمان پیرامون ازدواج

- کتاب هایی برای مطالعه


نقد فیلمنقد فیلم

- نگاهی کوتاه به فیلم دزدان دریایی کارئیب 4

- تغییر جهان به جای خودسازی ( +بخش دوم نقد فیلم تلقین)

- نقد فیلم «جدایی نادر از سیمین» - ساخته ی اصغرفرهادی

- نقد و بررسی فیلم تلقین (inception) - قسمت اول : شک گرایی

کوتاه نوشته ها
>>> بهترین پاسخ

حضرت علی علیه السلام:

رب کلام جوابه السکوت

چه بسیار کلامی که پاسخش سکوت است.

غررالحکم حکمت4228