«فقط حرفهای مهم» نه بدین معناست که ما مهمّیم و حرفهای مهم می زنیم! نه...فقط یعنی اینجا جایی است برای جدی بودن، جایی برای حرفهای روزمره نزدن...

PostHeaderIcon نقد فیلم «جدایی نادر از سیمین» - ساخته ی اصغرفرهادی


تذکر : اگر این فیلم را ندیده اید نقد زیر را نخوانید چون داستان فیلم را لو می دهد!

 

جوالدوز :

راستی هنر چیست؟ صرف یک سری زیبایی های حسی؟

---

دیشب فیلم «جدایی نادر از سیمین» را دیدم. فیلمی که از لحاظ کارگردانی و هنری انصافاً فیلم خوبی بود (هر چند من «درباره ی الی» را ترجیح می دهم) و فیلمنامه اش هم از لحاظ هنری و پرداخت خوب به جزئیات زیبا بود و فیلم با اینکه طولانی بود و پر از دیالوگ اما کشش خوب آن باعث می شد انسان احساس خستگی نکند و همراه با شخصیت های فیلم انتهای داستان را تعقیب نماید.

اما من می خواهم از منظری دیگر هم به این فیلم نگاه کنم و این سؤال را مطرح نمایم که : «حرف اصلی این فیلم چه بود؟»

در پاسخ به این سؤال دو جواب متصور است. اول اینکه کسی بگوید اصلاً قرار نیست فیلم حرف خاصی بزند و پیام خاصی به مخاطب بدهد. فیلم خوب فیلمی است که از لحاظ هنری، کارگردانی ، تصویربرداری و ... خوب باشد که این فیلم هم این ویژگی ها را داشت پس فیلم خوبی بود حتی اگر هیچ پیام خاصی هم نداشته باشد و حتی اگر تأثیر منفی هم روی مخاطبینش بگذارد.

این نظریه الآن خیلی طرفدار دارد. هم در هنر، هم در اقتصاد، هم در حکومت. مثلاً می پرسیم ژاپن چطور کشوری است؟ می گویند فوق العاده. می پرسیم چرا؟ می گویند چون هواپیماهایش امن است، ماشین هایش نرم است، خیابانهایش صاف است، اینترنتش پرسرعت است و ... .

آری ملاک خوبی و بدی شده است «حسّ». هرچقدر چیزی بیشتر حسّ ما را تأمین کند بهتر است ولو اینکه روح ما را سخت آلوده نماید. چیزی که در فرهنگ غرب و در مردم شرقی غرب زده مهم نیست و ملاک برتری نیست، توحید است و تقوا و برای آخرت کار کردن.

پس «جدایی نادر از سیمین» فیلم خوبی است چون چشم و گوش و خیال از آن لذت می برد ولی عقل و روح؟ اهمیتی ندارد.

نمی خواهم به نقد این نظریه بپردازم، همینقدر می گویم که برای ما که بچه مسلمانیم و لااقل اسماً منتسبیم به پیامبر (صلوات الله علیه) و قرآن و امام علی (علیه السلام)، خوب نیست. خوب نیست این همه جدا شدن از ریشه و فراموش کردن همه چیز، خوب نیست.

اما جواب دومی که متصور است این است که کسی بگوید محور اصلی فیلم این بود که مقصر در «جدایی نادر از سیمین» کیست؟ از ابتدای این فیلم این پرسش مطرح می شود و در اثنای آن هم به اشکال مختلف به آن پرداخته می شود تا اینکه صحنه ی پایانی فیلم هم به واگذار کردن پاسخ این پرسش به بیننده اختصاص می یابد. «ترمه» هم بواسطه ی کودکی و معصومتیش هم در اثنای فیلم و هم در پایان آن ملاک حق در این باب است.

خب همین؟ این همه کارگردانی و دیالوگ و بازی های خوب فقط برای همین؟ یعنی واقعاً هیچ موضوع مهمتری در عالم نیست که بتواند محوریت فیلم را به خود اختصاص دهد؟

این داستان قطعاً می تواند برای ما مایه ی عبرت باشد و از آن استفاده های متعددی ببریم لیکن این فایده در مقابل فایده هایی که می شود یک فیلم در این سطح داشته باشد خیلی ناچیز است. تازه همه ی این ها به فرض این است که بگوییم مجموعاً تأثیر این فیلم روی مخاطبینش تأثیر مثبت بوده است و بگذریم از اینکه :

الف) «سیمین» می خواهد دخترش را از ایران ببرد چون اینجا جای زندگی کردن نیست. و این باور که ابتدای فیلم کمی تندروی به نظر می رسد، در انتهای فیلم ، بواسطه ی مشکلاتی که «ترمه» در ایران با آنها روبرو می شود و خواهد شد، به نوعی مورد قبول بیننده واقع می گردد.

ب) زن محجبه و با تقوا، خدمتکار خانه است و زن باکلاس داستان، معلم زبان انگلیسی.

ج) این زن با تقوا که برای نظافت پیرمرد نامحرم حتماً باید استفتا کند، حاضر است کسی را متهم به قتل نماید در حالی که نسبت به صحت این اتهام مشکوک است (اگر نگوییم مطمئن است که این اتهامی دروغ است). این چه تصویری از انسانهای مذهبی در ذهن مخاطب ایجاد می کند؟ یک دین ظاهری و خشک و بی عمق.

د) حتماً می دانید که این فیلم در جشنواره ی برلین و جشنواره های خارجی دیگر خیلی تحسین شده است. آیا بخشی از این استقبال بخاطر نشان دادن جلوه ی منفی از ایران نیست؟ مثلاً بیکاری همسر این زن خدمتکار که زن باردارش را وادار می کند به تمیز کردن ... یا مثلاً اینکه این مرد، به ظلم از کار برکنار شده و بعد از یکسال برو و بیا در دادگاه ها هم آخرش به حقش نرسیده. و مثالی دیگر هم همان شوق «سیمین» به رفتن از ایران است و این مسئله به قدری برایش لازم و ضروری می نماید که حتی حاضر است از همسرش جدا شود. تصویری که از ایران با این صحنه ها در ذهن مخاطب غیرایرانی می آید چگونه جایی است؟

بگذریم. اصلاً این موارد را بی خیال می شویم. اما آیا به فرض مثبت بودن فیلم، حیف نبود که سوژه اش از بین این همه موضوع مهمتر انتخاب نشود.

جایگاه خدا و دین در ذهن انسان غرب زده ی امروز کجاست؟ روزی فرصت  پرداختن به خدا و دین و امام حسین علیه السلام را هم خواهد یافت؟

راستی هنر چیست؟ صرف یک سری زیبایی های حسی؟

-------------------------------------------------------

سوزن :

حالا که من یک جوالدوز به دیگران زدم، خوب است سوزنی هم به خود بزنم تا شاید به خود بیایم:

من برای دین چه کرده ام؟ من برای دین چه کرده ام؟

نظرات (6)Add Comment
0
عیدی
نوشته شده توسط موسسه مطالعات فرهنگی طلوع-بخش رسام , 2011-04-04 16:07:29
سلام
عیدی 90 به بهترین دوستم آقا مرتضی...
0
...
نوشته شده توسط سيد , 2011-10-26 00:08:33
اقا مرتضی این قبیل فیلمها وآثار هنری (البته با احترام به زحمات هنرمندان وکارگردانان در اموری که درست عمل میکنند)آثار سوءفراوان دیگری هم دارند که از دید اهل دقت پوشیده نیست. ولی همان طور که مقام معظم رهبری در سفر اخیرشان به شهرکرمانشاه ودر دیدار مسئولین شهر فرمودند عملکرد صحیح مسئولین میتواند باعث کسب آبرو برای نظام شود وبه عکس عملکرد غلط و غیر مسئولانه آنها میتواند از آبروی نظام بکاهد امیری که متاسفانه با آن زیاد برخورد می کنیم ه به نظر من این نوع از انتقادات به سیستم اداری کشور میتواند از به دلیل گلایه از این وضعیت باشد که البته انها هم مثل من نمیدانند که چطور باید عمل کرد که هم به این وضع انتقاد نمود وهم موجب تجری دشمنان نشد ."من تازه سایت شمارو پیدا کردم به همین خاطر هیجانزده شدم از شما معذرت میخوام اگه طول دادم یا حرفای بیهوده زدم بزارید به پای هیجان دیدار دوست قدیمی از نوع خیلی خیلی خیلی دلم برات تنگ شده .وما تلک بیمینک یا موسی؟!
0
...
نوشته شده توسط سادات , 2011-11-08 16:25:22
در اکثر فیلمها اینجوری جا افتاده که انسانهای با ایمان ومحجبه یا بی کلاس هستندویا اینکه در خانه های مردم کلفتی میکنند که من اصلا این را قبول ندارم وانسانهایی که بی حجاب هستند خیلی آدمهای متشخص ‌وزیبا وبا کلاسی هستند که این تفکرات غلطی است و باعث میشود که مخاطب تصورات غلطی را در ذهن بپروراند ومن اصولا با چنین فیلمهایی مخالف هستم.
0
...
نوشته شده توسط ایمان , 2012-02-24 02:30:41
درود بر اصغر فرهادی بزرگ مرد سینمای ایران... شما اگه خودت بلدی و موضوعات مهمی در ذهن داری برو یه فیلم بساز ببینم در حد تپلی ام میشه یا نه. در ضمن این کشور همچین گل و بلبلی هم نیست. یکی دوست داره بمونه یکی ام دوست داره بره. به شما هم هیچ ربطی نداره. مشکلات اقتصادی، بازی های سیاسی، فریب مردم به بهانه دین و ... مردمو ازار داده.
0
...
نوشته شده توسط iron man , 2012-12-11 15:57:39
نقد بسیار خوبی بود
0
...
نوشته شده توسط هانیه , 2016-07-21 03:19:03
سلام.اقاایمان شما لطفا اول بفرمایین دقیق فیلم های فرهادی رو نگاه کنید بعدسنگشونوبه سینه بزنید

نوشتن نظر
كوچكتر | بزرگتر

busy
 

PostHeaderIcon دسته بندی موضوعی


دینیدینی

- حسین میا به ژاپن، «مردم» وفا ندارند

- مظلومیت حقیقت ، عجیب نیست

- مولا، شما روی سر ما جا دارید (به مناسبت عید سعید غدیر)

- لذت زندگی دینی

- غیبت

دینی 2

- نگاهی به سریال پنج کیلومتر تا بهشت+مطالبی پیرامون عالم برزخ

- بعضی ها خیلی بدند، باور کنیم

- حسین آبروی دنیا را برد

- مظلومیت امام حسین علیه السلام

- خدا همانگونه هست که هست

- راهی که صد در صد ما را به نهایت کمال ممکن می رساند

- محاسبه ی منصفانه


سیاسیسیاسی

- آیا اسرائیلی ها ابتدا زمینهای فلسطین را از مسلمانان خریداری کردند و سپس به این کشور آمدند؟

- قسمتهایی از کتاب زیبا و خواندنی «داستان سیستان» - بخش اول : سه حکایت از «اشک»

- حکایتی جالب پیرامون اهمیت احترام به قانون و لزوم تبعیت از ولی فقیه

- اتفاقی عجیب در بحرین

- در مورد رهبر عزیز و بزرگ انقلاب : ولایت فقیه از دیدگاه ایشان+بررسی یک اشکال به رهبر انقلاب

- چرا رهبرم را دوست دارم؟ (بخش دوم)

- چرا رهبرم را دوست دارم؟


نقد تمدن غربنقد تمدن غرب

- فرق من بد با شمای ژاپنی خوب

- فرار از خود به سوی ماهواره

- «برای هر کس که شوق تحصیل در خارج را دارد»+ «ارزش علم، بی قید و شرط نیست»

- بارداری با اسپرم اهدایی

- درسی از حوادث ژاپن


فرهنگ

فرهنگ

- انگیزه هایی برای بدحجابی

- نمی توان بدحجاب نبود - بخش سوم : محوریت زن در فرهنگ غربی و ارتباط آن با بدحجابی

- نمی توان بدحجاب نبود - بخش دوم : ارتباط کنکور با بدحجابی

- نمی توان بدحجاب نبود - بخش اول

- بیانات زیبا و آموزنده ی رهبر عزیزمان پیرامون ازدواج

- کتاب هایی برای مطالعه


نقد فیلمنقد فیلم

- نگاهی کوتاه به فیلم دزدان دریایی کارئیب 4

- تغییر جهان به جای خودسازی ( +بخش دوم نقد فیلم تلقین)

- نقد فیلم «جدایی نادر از سیمین» - ساخته ی اصغرفرهادی

- نقد و بررسی فیلم تلقین (inception) - قسمت اول : شک گرایی

کوتاه نوشته ها
>>> بهترین پاسخ

حضرت علی علیه السلام:

رب کلام جوابه السکوت

چه بسیار کلامی که پاسخش سکوت است.

غررالحکم حکمت4228